Hakikat, Hukukla Var Olur

Hukuk, bir toplumun yalnızca düzeni değil; aynı zamanda nefesidir. O nefes kesildiğinde, adalet yalnızca mahkeme salonlarında değil, vicdanlarda da daralmaya başlar. Sinan Ateş davası, tam da bu nedenle artık yalnızca bir ceza yargılaması olarak değil, hukuk güvenliği tartışması olarak ele alınmalıdır.

Bu dosyada, özellikle Tolgahan Demirbaş ve Emre Yüksel hakkında yürütülen sürecin yarattığı hukuki soru işaretleri, ceza hukukunun en temel ilkelerini yeniden hatırlamayı zorunlu kılıyor. Ceza yargılamasının omurgasını oluşturan “suçun şahsiliği” ve “somut, doğrudan delil” ilkeleri; kamuoyunun yüksek beklentileri ve dosyanın yarattığı toplumsal hassasiyet nedeniyle giderek geri plana itilmiş görüntüsü vermektedir. Oysa bir kişiyi, yalnızca bir çevrede bulunmuş olması, birini tanıması ya da belli bir dönemde belli bir kurumda görev yapması üzerinden ağır suçlamalarla ilişkilendirmek, modern ceza hukuku anlayışıyla bağdaşmaz.

Dosya kapsamına bakıldığında; usule ilişkin ciddi tartışmalar, dijital verilerin elde ediliş ve değerlendirilme biçimine dair belirsizlikler ve en önemlisi bireysel fiil–kast–eylem bağının yeterince net ortaya konulamadığı bir tabloyla karşılaşılmaktadır. Ceza yargılaması, ihtimaller üzerinden değil; kuşkuya yer bırakmayacak kesinlik üzerinden yürütülmelidir. Aksi hâlde yargılama, adalet üretmek yerine yeni adaletsizliklerin kaynağına dönüşür.

Unutulmamalıdır ki mahkemeler, kamuoyunu rahatlatma ya da toplumsal öfkeyi dindirme makamları değildir. Hakimler, manşetlerin yönüne göre değil; hukukun evrensel ilkelerine göre karar verir. Şüphe varsa özgürlük esastır ilkesi, özellikle böylesine ağır ve hassas dosyalarda titizlikle korunmalıdır.

Bugün Tolgahan Demirbaş ve Emre Yüksel özelinde yürütülen tartışma, aslında daha geniş bir soruya işaret etmektedir: Hukuk, en zor dosyalarda bile serinkanlılığını koruyabilecek mi? Eğer bu soruya verilen cevap tereddüt içeriyorsa, mesele yalnızca sanıkların değil, toplumun tamamının hukuk güvenliğidir.

Adalet; aceleyle, öfkeyle ya da varsayımlarla değil, yalnızca gerçekle kaimdir. Hukuk, kurban aramaz; hakikati arar. Ve hakikat, ancak hukuk ilkeleri tavizsiz biçimde uygulandığında ortaya çıkar.